محمد تقي جعفري
20
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
به نتيجهء مفروضه ، كار و تلاش فراوانى مىخواهد ، از دست مىدهند . به همين جهت است كه مىتوان گفت : اعتقاد به ارزش موضوعى كار نه تنها علامت زنده بودن يك فرد و اجتماع است ، بلكه باعث مىشود كه از كمترين فرصتها عاليترين نتايج را به دست بياورند ، به اضافهء اين كه چون كار و حركت مطابق قانون عالم هستى است ، جريان مطابق آن قانون كلى اگر چه به احتمال ناچيزترين نتيجه هم نباشد ، خود يك پديدهء قانونى تعبيه شده ايست . البته فراموش نمىكنيم كه ورود اين حركت به منطقهء ارزش تابع آگاهى و هدفدارى در حيات است . اين مباحث براى بررسى ارزش كار از نظر اقتصاد اجتماعى ، كافى نيست و در مباحث آينده اين ارزش را تا آنجا كه بتوانيم توضيح خواهيم داد . در جملات مورد تفسير ، امير المؤمنين عليه السلام پس از بيان وصف مردم هدفدار كه مىگويد : ( آن كس كه بهشت و دوزخ را پيش رو دارد [ از بازيچهها ] روى گردان است ) . انسانها را به سه گروه : كوشا ، كندرو و تقصير كننده ، تقسيم فرموده است . با نظر به ترتيب مزبور روشن مىشود كه آن نوع كوشندگان نجات پيدا مىكنند و به رشد و كمال مطلوب مىرسند كه هدف والائى براى حيات خود داشته باشند . كار و كوشش از ديدگاه قرآن آيات قرآن در بارهء كار و كوشش در قلمرو حيات به قدرى فراوان و متنوع است كه با كمال صراحت مىتوان گفت : اسلام دين كار و كوشش است . ما نمونه اى از چند گروه آيات مربوط به كار و كوشش را مطرح مىكنيم : گروه يكم - آياتى است كه كار را به عنوان نتيجهء حيات آدمى گوشزد مىنمايد . مانند :